PilotPrep

ตรวจร่างกาย

ส่วนสูง น้ำหนัก และดัชนีมวลกายของผู้สมัครนักบิน

อธิบายว่าทำไมการคัดเลือกนักบินจึงกำหนดส่วนสูงและดัชนีมวลกาย ค่าที่ประกาศของไทยมักกำหนด วิธีคำนวณที่ถูกต้อง และสิ่งที่ควรทำถ้าค่าปัจจุบันยังไม่ผ่านเกณฑ์

Medical Class 1อ่าน 8 นาทีปรับปรุง 2026-09-12
ภาพประกอบอธิบายการวัดส่วนสูงและการคำนวณดัชนีมวลกายของผู้สมัครนักบิน
ภาพ: Beyzaa Yurtkuran / Pexels

คำตอบสั้น ๆ

การคัดเลือกนักบินกำหนดส่วนสูงเพราะต้องเอื้อมถึงอุปกรณ์ควบคุมได้ครบขณะนั่งในท่าที่ถูกต้อง และกำหนดดัชนีมวลกายเพราะสัมพันธ์กับความเสี่ยงสุขภาพระยะยาว ประกาศรับสมัครในไทยบางรอบกำหนดดัชนีมวลกายไม่เกิน 30 ส่วนช่วงความสูงที่รับจะระบุไว้ในประกาศของรอบนั้นโดยตรง

เกณฑ์เรื่องร่างกายในการคัดเลือกนักบินไม่ได้ตั้งขึ้นเพื่อคัดรูปร่าง แต่มาจากข้อจำกัดทางกายภาพของห้องนักบินและความเสี่ยงด้านสุขภาพที่หน่วยงานกำกับดูแลให้ความสำคัญ การเข้าใจเหตุผลช่วยให้รู้ว่าอะไรปรับได้และอะไรปรับไม่ได้

ทำไมต้องกำหนดส่วนสูง

ที่นั่งนักบินปรับได้ในช่วงจำกัด ผู้ที่สูงหรือเตี้ยเกินช่วงนั้นอาจเอื้อมไม่ถึงคันบังคับหรือแป้นเหยียบขณะยังมองเห็นมุมมองอ้างอิงภายนอกได้ถูกต้อง บางสายการบินจึงวัดความสูงขณะนั่งและความยาวช่วงแขนเพิ่มจากความสูงทั้งตัว เพราะสองค่านั้นบอกเรื่องการเอื้อมถึงได้ตรงกว่า

ภาพที่ 1

สิ่งที่วัดจริงในเรื่องสัดส่วนร่างกาย

ค่าที่ใช้ตัดสินไม่ได้มีแค่ความสูงทั้งตัว และบางค่าปรับไม่ได้ด้วยการฝึก

ความสูงทั้งตัว
ตรวจว่าอยู่ในช่วงที่ประกาศกำหนด
ความสูงขณะนั่ง
บอกระยะสายตาเทียบกับแผงหน้าปัด
ช่วงแขนและช่วงขา
บอกว่าเอื้อมถึงอุปกรณ์ควบคุมครบหรือไม่
ดัชนีมวลกาย
เชื่อมกับความเสี่ยงสุขภาพระยะยาว

ดัชนีมวลกายคำนวณอย่างไร

ดัชนีมวลกายคือน้ำหนักเป็นกิโลกรัมหารด้วยส่วนสูงเป็นเมตรยกกำลังสอง เช่นคนหนัก 72 กิโลกรัม สูง 1.75 เมตร จะได้ประมาณ 23.5 ประกาศรับสมัครนักบินฝึกหัดในไทยบางรอบกำหนดว่าค่านี้ต้องไม่เกิน 30 ซึ่งเป็นเงื่อนไขของรอบนั้น ไม่ใช่ค่ามาตรฐานถาวรของทุกที่

ช่วงค่าการตีความทั่วไปสิ่งที่ควรทำก่อนสมัคร
ต่ำกว่า 18.5น้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ตรวจหาสาเหตุกับแพทย์ ไม่ใช่เพิ่มน้ำหนักลวก ๆ
18.5 ถึง 22.9อยู่ในช่วงปกติรักษาระดับและเน้นความฟิตโดยรวม
23 ถึง 29.9สูงกว่าช่วงปกติแต่ยังไม่เกิน 30ดูค่าสุขภาพอื่นประกอบ เช่นความดันและน้ำตาล
ตั้งแต่ 30 ขึ้นไปเกินเงื่อนไขที่บางประกาศกำหนดวางแผนลดน้ำหนักล่วงหน้าหลายเดือนกับผู้เชี่ยวชาญ

ถ้าค่ายังไม่ผ่านควรทำอย่างไร

ดัชนีมวลกายเป็นหนึ่งในไม่กี่เกณฑ์ทางร่างกายที่เปลี่ยนได้จริงด้วยเวลาและวินัย แต่ต้องเริ่มล่วงหน้าเป็นเดือน ไม่ใช่เป็นสัปดาห์ การลดน้ำหนักเร็วเกินไปก่อนวันตรวจมักทำให้ค่าเลือดผิดปกติและกลายเป็นปัญหาใหม่แทน ดูภาพรวมของสิ่งที่ถูกตรวจทั้งหมดได้ที่ คู่มือการตรวจ Medical Class 1

  1. คำนวณค่าปัจจุบันและเทียบกับเงื่อนไขในประกาศที่ตั้งใจสมัคร
  2. ถ้าต้องลด ให้ตั้งเป้าเป็นเดือนและวัดผลทุกสัปดาห์
  3. ตรวจค่าความดัน น้ำตาล และไขมันไปพร้อมกัน เพราะถูกตรวจในวันเดียวกัน พร้อมเช็กเกณฑ์สายตาไปด้วยตาม เกณฑ์สายตาสำหรับนักบิน
  4. รักษาตารางนอนให้สม่ำเสมอ เพราะมีผลกับทั้งน้ำหนักและความดัน
  5. เตรียมด่านอื่นควบคู่ไปตาม ลำดับการคัดเลือกทั้งหมด ไม่ต้องรอให้ค่าผ่านก่อน

ลองทำจริงในหน้านี้

ประมาณค่าเชิงตัวเลข

การประมาณค่าตัวเลขเร็ว ๆ เป็นทักษะที่ใช้ทั้งในห้องสอบและการคิดค่าพวกนี้ในหัว

ทดลองฟรี ไม่ต้องสมัคร

ประมาณค่าเชิงตัวเลข

โจทย์แบบ 7% ของ 72,546 หรือ 3,912 ÷ 48 ให้เลือกคำตอบที่ใกล้ที่สุดจาก 5 ตัวเลือก โดยไม่ต้องคิดเป๊ะ

6 ข้อ2 นาทีเฉลยพร้อมคำอธิบายทุกข้อ

ต้องการชุดเต็มและการเก็บผล ดูหน้าแบบฝึกนี้

สรุปสั้น ๆ

  • ส่วนสูงถูกกำหนดเพราะเรื่องการเอื้อมถึงอุปกรณ์ควบคุมและมุมมองจากที่นั่ง
  • บางสายการบินวัดความสูงขณะนั่งและช่วงแขนเพิ่มจากความสูงทั้งตัว
  • ประกาศของไทยบางรอบกำหนดดัชนีมวลกายไม่เกิน 30
  • ค่าดัชนีมวลกายปรับได้ด้วยเวลา แต่ต้องเริ่มเป็นเดือนก่อนวันตรวจ

คำถามที่พบบ่อย

เตี้ยกว่าเกณฑ์แก้ไขได้ไหม

ความสูงทั้งตัวเป็นค่าที่เปลี่ยนไม่ได้ในผู้ใหญ่ แต่ช่วงที่แต่ละประกาศรับไม่เท่ากัน บางแห่งวัดความสูงขณะนั่งและการเอื้อมถึงเป็นหลัก จึงควรอ่านเงื่อนไขของรอบที่สนใจก่อนสรุปว่าตัวเองไม่ผ่าน

กล้ามเนื้อเยอะทำให้ดัชนีมวลกายสูงเกินจะถูกตัดสิทธิไหม

ดัชนีมวลกายไม่แยกมวลกล้ามเนื้อออกจากไขมัน กรณีที่ค่าสูงเพราะกล้ามเนื้อ แพทย์อาจดูองค์ประกอบร่างกายและค่าสุขภาพอื่นประกอบ แต่ถ้าประกาศกำหนดตัวเลขไว้ตายตัว ขั้นตรวจคุณสมบัติเบื้องต้นมักยึดตัวเลขนั้นก่อน

ควรลดน้ำหนักเร็วแค่ไหนก่อนวันตรวจ

การลดแบบค่อยเป็นค่อยไปปลอดภัยกว่าและให้ค่าเลือดที่นิ่งกว่า การอดอาหารหนักในสัปดาห์สุดท้ายมักทำให้ค่าตับ ค่าไต หรือระดับน้ำตาลผิดปกติชั่วคราว ซึ่งกลายเป็นเหตุให้ต้องตรวจซ้ำ

วัดส่วนสูงตอนไหนได้ค่าจริงที่สุด

ความสูงที่วัดได้ตอนเช้าจะมากกว่าตอนเย็นเล็กน้อยเพราะหมอนรองกระดูกยุบตัวระหว่างวัน ถ้าค่าของตัวเองอยู่ใกล้ขอบเกณฑ์ ควรวัดหลายครั้งในเวลาต่างกันเพื่อรู้ช่วงจริงของตัวเอง

แหล่งข้อมูลที่ใช้

ลองฝึกต่อ

อ่านจบแล้วลองทำจริงสักชุด

แบบฝึกในระบบพัฒนาทักษะประเภทเดียวกับที่ข้อสอบคัดเลือกวัด ทดลองได้โดยไม่ต้องสมัคร ถ้าสมัครไว้ ผลของทุกชุดจะถูกเก็บต่อเนื่อง ทำให้เห็นว่าความแม่นยำและความเร็วขยับขึ้นจริงหรือไม่ และควรกลับไปซ้อมเรื่องไหนก่อน

ผู้เขียนและการตรวจทาน

เขียนโดย
ทีมบรรณาธิการ PilotPrep
ตรวจทานโดย
ทีมตรวจทานข้อมูล PilotPrep
เผยแพร่
2026-09-12
ตรวจทานล่าสุด
2026-09-12

เนื้อหานี้อธิบายหลักการของการคัดเลือกและแบบทดสอบความถนัด ไม่ใช่ข้อสอบของสายการบินใด และไม่ได้รับรองผลการคัดเลือกของที่ใด อ่านนโยบายเนื้อหาและวิธีตรวจทาน