รายได้ของนักบินประกอบด้วยอะไรบ้าง และทำไมตัวเลขในอินเทอร์เน็ตถึงเทียบกันไม่ได้

คำถามที่คนสนใจอาชีพนักบินถามบ่อยที่สุดคือได้เงินเท่าไร แต่คำถามนี้ตอบเป็นตัวเลขเดียวไม่ได้จริง ๆ เพราะค่าตอบแทนของงานนี้ถูกออกแบบให้ผูกกับสิ่งที่วัดได้หลายอย่างพร้อมกัน ทั้งตำแหน่งในห้องนักบิน ระยะเวลาที่อยู่กับองค์กร ลักษณะของเที่ยวบินที่ได้รับมอบหมาย และปริมาณงานที่ทำจริงในเดือนนั้น เมื่อองค์ประกอบต่างกัน ตัวเลขรวมก็ต่างกันทั้งที่เป็นตำแหน่งเดียวกัน

องค์ประกอบของรายได้แบ่งได้เป็นสามกลุ่ม

กลุ่มแรกคือส่วนคงที่ จ่ายตามตำแหน่งและโครงสร้างอายุงาน เป็นส่วนที่คาดการณ์ได้และใช้วางแผนการเงินระยะยาว กลุ่มที่สองคือส่วนที่ผันแปร ผูกกับชั่วโมงบินหรือชั่วโมงปฏิบัติหน้าที่ในรอบจ่ายนั้น จึงขึ้นลงตามตารางและฤดูกาลเดินทาง กลุ่มที่สามคือเบี้ยเลี้ยงและสวัสดิการ ซึ่งจ่ายเพื่อชดเชยลักษณะงาน เช่นการอยู่นอกฐานปฏิบัติการหรือการทำงานในช่วงเวลาพิเศษ

อะไรที่ทำให้รายได้ของแต่ละคนไม่เท่ากัน

เมื่อรวมปัจจัยทั้งหมดเข้าด้วยกันจะเห็นว่าการถามว่านักบินได้เงินเท่าไรเหมือนการถามว่ารถราคาเท่าไร คำตอบต้องระบุก่อนว่าคันไหน ปีอะไร และซื้อที่ประเทศใด สิ่งที่ผู้สนใจควรทำจึงไม่ใช่การไล่หาตัวเลขในกระทู้ แต่คือการเข้าใจว่ารายได้ของตัวเองจะถูกคำนวณจากอะไร แล้วอ่านเงื่อนไขในประกาศรับสมัครและสัญญาจ้างจริงเมื่อถึงเวลานั้น

ทำไมตัวเลขที่แชร์กันจึงเทียบกันไม่ได้

• ไม่ระบุว่าเป็นรายได้ก่อนหรือหลังหักภาษีและเงินสมทบ
• ไม่ระบุว่ารวมเบี้ยเลี้ยงและค่าที่พักเข้าไปด้วยหรือไม่
• ไม่ระบุปีของข้อมูล ทั้งที่โครงสร้างค่าตอบแทนถูกปรับเป็นระยะ
• ไม่ระบุว่าเป็นเดือนที่ตารางบินหนักหรือเบา ซึ่งทำให้ส่วนผันแปรต่างกันมาก
• นำตัวเลขจากสายการบินต่างประเทศมาเทียบกับค่าครองชีพในไทยโดยตรง

สิ่งที่ควรถามแทนการถามว่าได้เท่าไร

คำถามที่ใช้ประโยชน์ได้จริงคือคำถามเชิงโครงสร้าง เช่นส่วนคงที่กับส่วนผันแปรมีสัดส่วนประมาณเท่าใด รอบการปรับค่าตอบแทนเป็นอย่างไร การเปลี่ยนแบบเครื่องบินหรือการเลื่อนตำแหน่งกระทบรายได้ตรงไหน และมีข้อผูกพันกับระยะเวลาทำงานหลังจบหลักสูตรหรือไม่ คำถามเหล่านี้ตอบได้จากเอกสารของสายการบิน ส่วนตัวเลขลอย ๆ ตอบไม่ได้ว่าชีวิตการเงินจะเป็นอย่างไร

สำหรับผู้ที่ยังไม่เข้าสู่กระบวนการคัดเลือก ลำดับที่สมเหตุสมผลกว่าคือดูว่าตัวเองผ่านคุณสมบัติและด่านคัดเลือกไหวหรือไม่ก่อน แล้วค่อยคุยเรื่องค่าตอบแทนเมื่อมีข้อเสนอจริงอยู่ในมือ ดูลำดับด่านทั้งหมดได้ที่ เส้นทางคัดเลือกทีละด่าน ซึ่งจะบอกว่าต้องผ่านอะไรบ้างก่อนถึงวันที่ได้เห็นตัวเลขในสัญญาของตัวเอง

สรุปสั้น ๆ

• รายได้ของนักบินประกอบด้วยส่วนคงที่ ส่วนที่ผันแปรตามชั่วโมง และเบี้ยเลี้ยง
• ตำแหน่ง อายุงาน แบบเครื่องบิน และลักษณะเที่ยวบินทำให้ตัวเลขรวมต่างกัน
• ตัวเลขที่แชร์กันมักไม่บอกปี ไม่บอกว่าก่อนหรือหลังภาษี และไม่บอกสัดส่วนงาน
• หน้านี้ไม่ระบุตัวเลขรายได้ เพราะไม่มีแหล่งอ้างอิงพร้อมปีกำกับที่ตรวจสอบได้
• ให้ถามเชิงโครงสร้างและอ่านสัญญาจริง แทนการเทียบตัวเลขจากกระทู้